W imporcie kontenerowym problem zaczyna się od pierwszej operacji. Kto podstawia auto? Kto odpowiada za załadunek? Kto może wystąpić w odprawie eksportowej? Jeżeli odpowiedzi nie są zapisane, skrót EXW nie usuwa ryzyka. Jedynie przenosi je na kupującego bardzo wcześnie.
sprzedawcy
EXW często kończy się inaczej, niż zaczyna się na papierze.
Fabryka pomaga przy załadunku i eksporcie, choć reguła tego od niej nie wymaga. Warto wiedzieć, kiedy ta rynkowa pomoc tworzy lukę w odpowiedzialności.
Przeczytaj analizę rynku →Kto za co odpowiada
- Przygotowuje towar do odbioru w miejscu wskazanym w umowie
- Udostępnia towar w nazwanym miejscu, niezaładowany na pojazd odbierający
- Przekazuje fakturę handlową i dokumenty, które zgodnie z umową ma przygotować
- Udostępnia informacje potrzebne kupującemu do przeprowadzenia odprawy eksportowej
- Odbiera towar we wskazanym miejscu i czasie
- Organizuje i opłaca cały transport z miejsca sprzedaży do miejsca przeznaczenia
- Organizuje odprawę eksportową i importową oraz zdobywa wymagane zezwolenia
EXW pierwotnie nie było pomyślane pod transport kontenerowy - sprzedający formalnie nie odpowiada za załadunek towaru na pojazd podstawiony przez kupującego. Jeśli ma go wykonać sprzedawca, musi to jasno wybrzmieć w umowie, bo inaczej operacja odbywa się na ryzyko kupującego.
W praktyce przyjęła się nieformalna zasada: sprzedawca i tak realizuje załadunek, bo kierowcy kontenerowi w tym nie uczestniczą, a to on ma sprzęt i personel na miejscu. Haczyk w tym, że kto ładuje, ten też odpowiada za zasztauowanie towaru na drogę morską - i to właśnie od tego zabezpieczenia zależy, czy kupujący będzie miał podstawę do roszczenia, gdy coś się przesunie na fali.
Kupujący często proszą sprzedawcę o przeprowadzenie odprawy eksportowej na jego dokumentach, ale na koszt kupującego. Eksporterzy zwykle się na to godzą - znają lokalne przepisy, a w niektórych krajach (np. w Polsce) potrzebują potwierdzenia, że towar opuścił Unię, żeby poprawnie rozliczyć transakcję księgowo.
Ryzyko i ubezpieczenie
Zanim cokolwiek ruszy z miejsca
Ryzyko przechodzi na kupującego w chwili postawienia towaru do jego dyspozycji w uzgodnionym miejscu - zwykle w zakładzie, magazynie lub na terenie produkcji sprzedawcy. Zanim jeszcze pojawi się auto, zanim zacznie się załadunek - ryzyko już jest po Twojej stronie.
Dobrowolne, nieobowiązkowe
Żadna ze stron nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia w EXW. W praktyce oznacza to, że jeśli sam go nie zorganizujesz jako kupujący, towar jedzie przez pół świata bez żadnej siatki bezpieczeństwa.
Rozkład kosztów
Poniższe zestawienie samo w sobie pokazuje istotę EXW lepiej niż jakikolwiek opis - spójrz, jak wygląda ta tabela z każdej strony.
- Przygotowanie towaru do wysyłki, w tym opakowanie
- Załadunek towaru na środek transportu
- Dostawa do wskazanego miejsca / portu
- Odprawa eksportowa i ewentualne należności celne
- Opłaty terminalowe w porcie nadania
- Opłaty związane z załadunkiem na statek / samolot
- Główny odcinek transportu (morze / lotnictwo)
- Opłaty terminalowe w porcie docelowym
- Dostawa do miejsca rozładunku
- Rozładunek towaru
- Odprawa importowa i należności celne
Dla kogo to się faktycznie opłaca
EXW to reguła najbardziej korzystna dla sprzedającego - nie ponosi on żadnych dodatkowych kosztów ani ryzyka związanego z dostawą do miejsca przeznaczenia. Z drugiej strony to również ulubiona reguła doświadczonych importerów, którzy mają własną, sprawdzoną organizację transportu i wolą sami trzymać rękę na pulsie od pierwszego metra, zamiast płacić komuś za pośrednictwo, którego i tak nie potrzebują.
Dla początkującego importera to zwykle najgorszy wybór z całej jedenastki - nie dlatego, że reguła jest zła, tylko dlatego, że przenosi na niego odpowiedzialność, do której obsługi nie ma jeszcze ani wiedzy, ani kontaktów.
EXW nie jest "najprostszą" regułą. Jest najprostszą regułą dla sprzedawcy - a najbardziej wymagającą dla wszystkich innych.
Porównaj EXW z pozostałymi regułami.
Zobacz wszystkie 11 reguł na jednej osi. Sprawdź moment przejścia ryzyka, podział kosztów i dopasowanie do transportu kontenerowego.
Przejdź do Centrum Incoterms® →Źródła i dalsza lektura
Treść została uporządkowana na podstawie oficjalnych reguł i objaśnień ICC. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje analizy konkretnego kontraktu.